กุมารชาดก

กุมารชาดก

ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ในยุคที่พระโพธิสัตว์ทรงอุบัติเป็นพระกุมารผู้เปี่ยมด้วยพระปัญญาและความเมตตา ณ แคว้นมัททราช มีเมืองหลวงอันรุ่งเรืองชื่อเมืองมัททปุระ นครแห่งนี้เต็มไปด้วยปราสาทราชวังโอ่อ่า ตลาดที่คึกคัก และผู้คนที่มีความสุขภายใต้การปกครองของพระเจ้ามัททระ ผู้ทรงเปี่ยมด้วยทศพิธราชธรรม

พระเจ้ามัททระทรงมีพระมเหสีนามว่านางมัททรี พระนางทรงเป็นสตรีผู้เลอโฉมและทรงคุณธรรม แต่ทว่าทั้งสองพระองค์กลับไร้ซึ่งทายาท สร้างความโศกเศร้าแก่แผ่นดินเป็นยิ่งนัก ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลต่างๆ นานา หวังเพียงจะได้มีพระโอรสหรือพระธิดามาสืบราชสันตติวงศ์

วันหนึ่ง ในขณะที่พระเจ้ามัททระทรงประทับท corazón ของพระราชวัง ทรงมีพระดำริถึงพระราชกุมารผู้เลอค่าที่ยังไม่บังเกิด พระองค์ทรงพร่ำรำพันกับพระมเหสีด้วยน้ำเสียงที่เจือไปด้วยความอาลัย

"มัททรีผู้เป็นที่รักของข้า เหตุใดสวรรค์จึงยังไม่ประทานพระโอรสแก่เรา ดวงใจของเราเฝ้ารอคอยทายาทผู้สืบสกุลมานานแสนนาน"

นางมัททรีทรงปลอบโยนพระสวามีด้วยความอ่อนโยน

"ขอพระองค์อย่าได้ทรงกังวลไปเลยเพคะ ชะตาชีวิตนั้นเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน บางทีสวรรค์อาจจะกำลังเตรียมสิ่งที่ดีที่สุดไว้ให้แก่เราในกาลอันควร"

ในคืนวันเพ็ญเดือนสิบสอง ซึ่งเป็นคืนที่อากาศเย็นสบายและดวงจันทร์ส่องสว่างเต็มดวง พระมเหสีมัททรีทรงสุบินนิมิตอันน่าอัศจรรย์ ทรงเห็นพระโพธิสัตว์จุติจากสวรรค์ชั้นดุสิตลงมาสู่พระครรภ์ของพระนาง พระนางทรงรู้สึกเบิกบานพระทัยยิ่งนัก และเมื่อทรงเล่าความฝันให้พระสวามีฟัง พระองค์ก็ทรงปิติยินดีเป็นล้นพ้น

กาลเวลาผ่านไป นางมัททรีก็ทรงมีพระครรภ์และประสูติพระโอรสผู้มีรูปโฉมงดงาม สมบูรณ์พร้อมทุกประการ พระกุมารทรงมีพระนามว่า "พระกุมาร" ซึ่งหมายถึงผู้ที่เกิดมาอย่างสมบูรณ์

เมื่อพระกุมารทรงเจริญวัยขึ้น พระองค์ทรงมีพระสติปัญญาเฉลียวฉลาดเกินกว่าเด็กในวัยเดียวกัน ทรงศึกษาศิลปวิทยาการต่างๆ ได้อย่างรวดเร็ว พระองค์ทรงโปรดปรานการสนทนากับปราชญ์ราชบัณฑิต และทรงตั้งคำถามที่ลึกซึ้งอยู่เสมอ

วันหนึ่ง พระกุมารทรงมีพระชนมายุได้ 16 พรรษา พระองค์ทรงเห็นพระบิดาพระมารดามีพระพักตร์ที่หมองเศร้าผิดปกติ จึงตรัสถามด้วยความห่วงใย

"พระบิดา พระมารดา เหตุใดวันนี้พระองค์ทั้งสองจึงมีพระพักตร์ที่หม่นหมองไปเล่า หม่อมฉันมีสิ่งใดที่ทำให้พระองค์ไม่สบายพระทัยหรือไม่พ่ะย่ะค่ะ"

พระเจ้ามัททระทรงถอนหายใจยาว

"กุมารเอ๋ย ปัญหานี้เป็นปัญหาใหญ่หลวงนัก เรากำลังประสบปัญหาความขัดแย้งกับแคว้นใกล้เคียง คือแคว้นวิเทหะ กษัตริย์แห่งวิเทหะทรงมีพระประสงค์จะขยายอำนาจเข้ามาในดินแดนของเรา และทรงส่งสาส์นมาข่มขู่ว่า หากเราไม่ยอมอ่อนข้อให้ ก็จะเกิดศึกสงครามครั้งใหญ่"

พระมเหสีมัททรีทรงเสริมด้วยน้ำเสียงที่สั่นเครือ

"หากเกิดสงครามขึ้น ประชาชนจะต้องเดือดร้อน ผู้บริสุทธิ์จะต้องล้มตาย เราไม่อยากให้เกิดเหตุการณ์เช่นนั้นเลย"

พระกุมารทรงสดับฟังเรื่องราวด้วยพระหทัยที่หนักอึ้ง แต่แทนที่จะทรงแสดงความหวาดกลัว พระองค์กลับทรงนิ่งคิดอย่างสุขุม

"พระบิดา พระมารดา โปรดทรงวางพระทัยเถิด หม่อมฉันจะขอเป็นผู้นำทัพไปเจรจาต่อรองกับกษัตริย์แห่งวิเทหะด้วยตนเอง"

พระเจ้ามัททระทรงตกพระทัย

"มิได้ๆ กุมารเอ๋ย เจ้ายังทรงพระเยาว์เกินไปที่จะต้องเผชิญหน้ากับอันตรายเช่นนั้น"

พระกุมารทรงยืนกราน

"หม่อมฉันมิได้เยาว์เกินไปที่จะปกป้องแผ่นดินและประชาชนของพวกเรา การใช้วาจาอันสุนทรและการใช้เหตุผล ย่อมดีกว่าการใช้กำลังประหัตประหารมิใช่หรือพ่ะย่ะค่ะ"

ด้วยพระปรีชาสามารถของพระกุมาร พระเจ้ามัททระจึงทรงยอมให้พระกุมารนำคณะทูตเดินทางไปยังแคว้นวิเทหะ พระกุมารทรงเตรียมพระองค์อย่างดี ทรงนำเครื่องราชบรรณาการอันล้ำค่า และทรงฝึกฝนการเจรจาอย่างเข้มข้น

เมื่อคณะของพระกุมารเดินทางถึงเมืองหลวงของแคว้นวิเทหะ กษัตริย์วิเทหะทรงทราบข่าวก็ทรงมีพระพิโรธยิ่งนัก

"ไอ้กุมารบังอาจนัก! มาบังอาจเข้ามาในแดนของเราโดยไม่มีความเกรงอกเกรงใจ"

กษัตริย์วิเทหะทรงสั่งให้ตรึงคณะทูตของพระกุมารไว้ และทรงเรียกพระกุมารเข้าเฝ้า

เมื่อพระกุมารเสด็จเข้าสู่ท้องพระโรงอันโอ่อ่า กษัตริย์วิเทหะประทับอยู่บนพระแท่นสูง ทรงมีพระพักตร์เคร่งขรึม

"เจ้ากุมาร เจ้ากล้าดียังไงถึงมารุกรานแผ่นดินของข้า!"

พระกุมารทรงน้อมกายถวายความเคารพอย่างสง่างาม

"กราบทูลพระองค์ ข้าพระองค์มิได้มีเจตนาจะรุกรานแผ่นดินของพระองค์ แต่ข้าพระองค์มาในฐานะทูตจากพระบิดา เพื่อขอเจรจาในเรื่องความขัดแย้งระหว่างสองแคว้น"

กษัตริย์วิเทหะทรงหัวเราะเยาะ

"เจรจา? ด้วยเหตุผลใด? แผ่นดินนี้เป็นของข้า และข้าจะเอาไปจากเจ้าก็ได้!"

พระกุมารทรงไม่ทรงหวั่นไหว ทรงแย้มพระสรวลเล็กน้อย

"หากพระองค์ทรงเชื่อมั่นในพละกำลังของพระองค์เช่นนั้น เหตุใดเราจึงไม่ลองเดิมพันกันด้วยการแข่งขันบางอย่างเล่าพ่ะย่ะค่ะ หากข้าพระองค์ชนะ พระองค์ก็จะยอมถอยทัพ และหากพระองค์ชนะ ข้าพระองค์ก็จะยอมเป็นเชลย"

กษัตริย์วิเทหะทรงพิโรธหนักยิ่งขึ้น

"เจ้าคิดว่าเจ้าจะชนะข้าได้อย่างไร? เจ้าเป็นเพียงเด็กน้อย!"

พระกุมารทรงตอบอย่างเยือกเย็น

"อายุย่อมไม่สำคัญเท่ากับปัญญาและฝีมือพ่ะย่ะค่ะ หากพระองค์ทรงกลัวแพ้ ก็จงยอมรับในสิ่งที่ข้าพระองค์เสนอมา"

คำท้าทายของพระกุมาร ทำให้กษัตริย์วิเทหะทรงรู้สึกถูกหยามหมิ่น พระองค์ทรงยอมรับการแข่งขัน โดยไม่ทันได้คิดไตร่ตรอง

"ดี! ข้าจะยอมรับการท้าทายของเจ้า! เจ้าอยากจะแข่งขันสิ่งใด?"

พระกุมารทรงเสนอการแข่งขันหลายอย่าง ทั้งการยิงธนู การต่อสู้ด้วยดาบ และการแข่งขันช้าง แต่กษัตริย์วิเทหะทรงมั่นพระทัยว่าพระองค์จะชนะทุกอย่าง

การแข่งขันเริ่มต้นขึ้น พระกุมารทรงแสดงฝีมืออันน่าทึ่ง พระองค์ทรงยิงธนูได้แม่นยำราวกับจับวาง ทรงต่อสู้ด้วยดาบได้อย่างคล่องแคล่ว และทรงบังคับช้างได้อย่างชำนาญ ชัยชนะแต่ละครั้งของพระกุมาร สร้างความประหลาดใจและความไม่พอใจให้กับกษัตริย์วิเทหะเป็นอย่างยิ่ง

เมื่อถึงการแข่งขันสุดท้าย ซึ่งเป็นการแข่งขันแก้ปริศนา พระกุมารทรงเสนอคำถามที่ซับซ้อนและลึกซึ้ง กษัตริย์วิเทหะทรงพยายามคิดหาคำตอบ แต่ก็ไม่สามารถตอบได้

"เจ้ากุมาร เจ้าช่างฉลาดเกินไปนัก!"

กษัตริย์วิเทหะทรงยอมรับความพ่ายแพ้

"ข้าขอยอมรับว่าเจ้าชนะ! ข้าจะยอมถอนทัพ และจะไม่มารุกรานแผ่นดินของเจ้าอีกต่อไป"

พระกุมารทรงยิ้มอย่างอ่อนโยน

"ขอบคุณพระองค์ที่ทรงรักษาพระวาจา ข้าพระองค์หวังว่าหลังจากนี้ สองแคว้นของเราจะอยู่ร่วมกันอย่างสันติ"

พระกุมารทรงนำคณะทูตกลับสู่เมืองมัททปุระ พร้อมด้วยชัยชนะอันยิ่งใหญ่ ประชาชนต่างโห่ร้องแสดงความยินดี พระเจ้ามัททระและพระมเหสีมัททรีทรงโอบกอดพระกุมารด้วยความภาคภูมิใจ

นับแต่นั้นมา แคว้นทั้งสองก็อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข พระกุมารทรงเติบโตขึ้นเป็นกษัตริย์ผู้ทรงปรีชา สามารถปกครองแผ่นดินด้วยทศพิธราชธรรม สร้างความผาสุกแก่ไพร่ฟ้าประชาชน

คติธรรม

ปัญญาและเหตุผล ย่อมสามารถเอาชนะกำลังและความรุนแรงได้ การใช้วาจาอันสุนทรและการเจรจาอย่างชาญฉลาด เป็นหนทางที่ดีที่สุดในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง

บารมีที่บำเพ็ญ

พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญบารมีด้านปัญญา เพื่อใช้ในการแก้ไขปัญหาและปกป้องผู้อื่น